DigiRİSK-Genç İnisiyatif Topluluğu


Eken M. (Yürütücü)

  • Proje Türü: Erasmus+ Projesi
  • Proje Grubu: Sosyal Bilimler
  • Projenin Yürütüldüğü Birim: İletişim Fakültesi
  • Başlangıç Tarihi: Mayıs 2024
  • Bitiş Tarihi: Mayıs 2025

Özet

Dijital yeterliliğin kilit bileşenleri Avrupa Komisyonu’nca 5 alanda özetlenmektedir. Bunlardan biri “Güvenlik”tir. Güvenlik; dijital ortamlardaki riskleri ve tehditleri anlamayı, güvenlik önlemlerini bilmeyi ve güvenilirliği ve mahremiyeti göz önünde bulundurmayı, dijital teknolojileri kullanırken fiziksel ve psikolojik sağlığa yönelik risklerden ve tehditlerinden kaçınabilmeyi, kendini ve başkalarını, dijital ortamlarda olası tehlikelere (ör. siberzorbalık) karşı koruyabilmeyi ve dijital ortamlarda kişisel verileri ve mahremiyeti korumayı amaçlar. Bilgi ve veri okuryazarlığında ise veri, bilgi ve dijital içeriğin kaynaklarının güvenilirliğini analiz etmek, karşılaştırmak ve eleştirel bir yaklaşımla değerlendirmek, verileri, bilgileri ve dijital içeriği analiz etmek ve eleştirel bir yaklaşımla değerlendirmek yeterlikler arasında sayılır.

İlgili araştırma bulguları, bu iki yeterliliğin öneminin stratejik bir biçimde arttığını göstermektedir. Özellikle çocukların ve gençlerin nefret mesajlarına maruz kalma, pro-anorexia (anoreksiye yönlendiren siteler) sitelerine maruz kalma, kendi kendine zarar vermeye yönelik (self-harm) internet sitelerine maruz kalma, siber zorbalığa maruz kalma oranları her geçen yıl trajik bir biçimde artmaktadır. Yine her geçen yıl daha fazla çocuk ve genç internette online olarak gördükleri şeylerin kendilerini daha yüksek oranda etkilediğini söylemektedir. Bunlardan kendi kendine zarar verme/self-harm, aynı zamanda, çocuklara ve gençlere öğrenme, yaratıcı olma, sosyalleşme ve eğlenme fırsatı sunan internetle yani çevrim içi etkinliklerle ilişkilendirilmektedir. Nitekim kendi kendine zarar verme bilincindeki artış, genellikle konuyu kapsayan sitelerin sayısındaki artışa bağlanmaktadır ve siber zorbalık ve diğer çevrimiçi kötüye kullanım biçimleri, gençleri kendine zarar verme konusunda yönlendirmektedir. Araştırmalar yine ilgili bireylerin büyük çoğunluğunun günlük yaşamının, internet kullanım alışkanlığı nedeniyle sekteye uğradığını göstermektedir. Bu çerçevede kişinin yaşamını olumsuz etkilemenin sorunlu kullanım anlamına geldiği vurgulanmakta, ülkemizde sorunlu internet kullanım oranının çocuklar ve gençler arasında çok yüksek olduğu belirtilmektedir. Bazı araştırma bulguları ise özellikle ortaokul düzeyindeki gençlerin internet kullanımının kontrol altına alınması ve kendi eğitim ve yaşamlarına faydalı olacak biçimde yönlendirilmesi ihtiyacını ortaya çıkarmaktadır. Yine bu araştırmalara göre öğrencilerin internetle kurdukları ilişkinin sorunlu tarafları onların akademik başarılarına olumsuz etki etmektedir.

Bu sorunlu yanlara ve onu yönetebilmeye yönelik artan bilgi ve farkındalık medya okuryazarlığının ve eleştirel düşüncenin geliştirilmesini teşvik edeceği gibi en çok da bireylerin sosyo-eğitsel ve kişisel gelişimin yanı sıra sivil ve sosyal hayata katılımını destekleyecek temel beceri ve anahtar yeterlikleri edinmelerini sağlayacaktır. “DigiRİSK-Genç İnisiyatif Topluluğu” başlıklı proje başvurusu bu sorunsaldan hareket etmektedir ve çocukluktan ergenliğe geçişin hızlandığı kilit bir döneme odaklanmaktadır. Zira bu döneme karşılık gelen 4. sınıf çocukları, kendilerinin daha çok farkına varmakta ve çevrelerinde olup bitenlere daha fazla dikkat etmektedirler. ‘DigiRİSK-Genç İnisiyatif Topluluğu’ bir gençlik inisiyatifi olarak, alanında uzman akademisyenlerin rehberliğiyle hedef grup üyelerinin, siber zorbalık, siber güvenlik, aşırı internet kullanımı, mahremiyet gibi dijital sorunları yönetebilmelerine ve bunlara ilişkin farkındalıklarının geliştirilmesine katkı sağlamayı öncelemekte ve her geçen gün yeni bir olumsuz örneğin ortaya çıktığı bu kaotik ortamda, sorumluluk ve inisiyatif alarak, dijital dünyayı kendileri için çalıştırmanın yollarını öğrenen sağlık bir dijital yerli kuşağın gelişimine destek olmayı hedeflemektedir.