Dış Kaynaklı Proje Süreçleri Yönetim Sistemi
Plum pox virüsü (PPV), sert çekirdekli meyvelerde şarka hastalığının etmeni olup kayısı, şeftali ve erik üretiminde ciddi verim ve kalite kayıplarına yol açan karantina etmeni bir bitki virüsüdür. Türkiye’nin dünya liderleri arasında yer aldığı sert çekirdekli meyve üretimi ve ihracatı göz önüne alındığında, PPV’nin erken ve güvenilir teşhisi stratejik öneme sahiptir. Mevcut tanı yöntemleri olan ELISA ve RT-PCR yüksek hassasiyet sunmakla birlikte, laboratuvar altyapısına bağımlı, zaman alıcı ve maliyetlidir; bu durum geniş üretim alanlarında hızlı taramayı zorlaştırmaktadır.
Bu projenin amacı, PPV’nin sahada hızlı, güvenilir ve düşük maliyetli tespitini sağlayacak altın nanopartikül tabanlı lateral akışlı immünokromatografik bir biyosensör geliştirmektir. Proje kapsamında, Türkiye’de yaygın olarak bulunan PPV-D, PPV-M, PPV-Rec ve PPV-T ırklarını kapsayan korunmuş antijenik bölgeler biyoinformatik analizlerle belirlenecek, bu bölgelerden elde edilen rekombinant proteinler kullanılarak poliklonal ve monoklonal antikorlar üretilecektir. Geliştirilen antikorlar altın nanopartiküllerle konjuge edilerek 5–10 dakika içinde sonuç verebilen, cihaz gerektirmeyen bir lateral akış test kiti oluşturulacaktır.
Geliştirilecek kit, saha örneklerinde ELISA ve RT-PCR ile karşılaştırmalı olarak valide edilecek; yüksek duyarlılık ve özgüllükle, test başına düşük maliyet hedefiyle yerli bir tanı çözümü sunacaktır. Proje çıktıları, tarımsal karantina, fidan sertifikasyonu ve hastalık yönetimi süreçlerine doğrudan katkı sağlayacaktır.