Ratlarda Gentamisin ve Gilaboru Ekstraktı Uygulamalarının Genotoksik ve Sitotoksik Etkilerinin Araştırılması


Arslan K. (Araştırmacı), Balcıoğlu E. , Akyüz B. , Daldaban F. , Aslan Ö. , Karaca bekdik İ.

  • Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
  • Proje Grubu: Tıp Sağlık
  • Projenin Yürütüldüğü Birim: Veteriner Fakültesi
  • Başlangıç Tarihi: Nisan 2026
  • Bitiş Tarihi: Nisan 2027

Özet

Gentamisin tarafından oluşturulan nefrotoksisite şiddetli proksimal renal tübüler nekroz ile karakterizedir. Böbrek dokusunda

meydana gelebilecek hasar ve buna bağlı ortaya çıkan böbrek fonksiyonunun bozulması histopatolojik olarak incelenecektir Amir

vd. (2024).

Bu toksik etkiler, yalnızca böbrek dokusunun yapısal ve fonksiyonel bütünlüğünü bozmakla kalmayıp, aynı zamanda

organizmanın genel oksidatif denge mekanizmalarını da olumsuz yönde etkilemektedir Dragoș vd. (2025). Gentamisin

uygulaması sonrasında artış gösteren ROS oksidatif strese yol açarken; gilaburunun bu stresi azaltıcı antioksidan etki

gösterebileceği düşünülmektedir. Çalışma sonunda elde edilen serum örneklerinden total antioksidan kapasite (TAS) ve total

oksidan seviye (TOS) düzeyleri enzim bağlantılı immünosorbent analizi (Enzyme-Linked ImmunoSorbent Assay, ELISA) ticari

kitleri kullanılarak spektrofotometrik yöntemle ölçülecek ve elde edilen veriler doğrultusunda oksidatif stres parametreleri

değerlendirilecektir.

Bu projedeki araştırma sorumuz, gentamisinin neden olduğu böbrek toksisitesi üzerinde gilaburu ekstraktının koruyucu etkisi var

mıdır?

Hipotezler:

H 0 : Gilaburu ekstraktının, böbrekte gentamisin kaynaklı genotoksik ve sitotoksik etkiler üzerinde anlamlı bir etkisi yoktur.

H 1 : Gilaburu ekstraktı, gentamisin kaynaklı böbrek hasarına karşı koruyucu etki göstermektedir.

Dolayısıyla bu proje, literatürdeki önemli bir boşluğu doldurmayı hedeflemektedir. Ratlarda gentamisin uygulamasına bağlı

genotoksik ve sitotoksik etkilerin gilaburu ekstraktı ile modüle edilip edilemeyeceğini araştırarak, gilaburunun bu süreçte olası

koruyucu ya da genotoksik potansiyelinin bilimsel olarak değerlendirilmesini ve böylece hem veteriner hem de insan tıbbında

antibiyotiklerin yan etkilerini azaltmaya yönelik doğal ve translasyonel (temel bilim bulgularının klinik uygulamalara aktarılması)

bir yaklaşım sunacaktır. Dolayısıyla gilaburu, bakterisidal tedavinin etkinliğini tehlikeye atmadan gentamisin ile tedavi edilen

hastalarda böbrek fonksiyonunun korunması için yeni bir tedavi seçeneği sunabilir.