Dış Kaynaklı Proje Süreçleri Yönetim Sistemi
Ceyhan Ö. (Danışman (Yürütücü Gerçek Kişi Olan Projede)), Doğan A. , Rabahoğlu B. , Kalyoncuo S.
Kalp yetersizliği (KY), dünyada ve Türkiye'de görülme sıklığı giderek artan, yüksek mortalite ve morbidite oranları ile önemli bir kronik sağlık sorunudur. KY hastalarında dispne, yorgunluk, ödem, kaygı ve uyku bozuklukları gibi fiziksel ve emosyonel semptomlar sıklıkla görülmekte; bu semptomlar bireylerin günlük yaşam aktivitelerini, fonksiyonel kapasitelerini ve yaşam kalitelerini olumsuz yönde etkilemektedir. Özellikle dispneye bağlı gelişen kaygı ve uyku bozuklukları, hastalığın klinik seyrini olumsuz etkileyerek tedaviye uyumu azaltmakta ve sağlık hizmetlerine tekrarlı başvurulara yol açmaktadır. Farmakolojik tedavilere rağmen bu semptomların her zaman yeterince kontrol altına alınamaması, nonfarmakolojik yaklaşımların önemini artırmaktadır. Nonfarmakolojik yöntemler arasında yer alan solunum egzersizleri; dispnenin azaltılması, solunum kaslarının güçlendirilmesi, oksijenlenmenin artırılması ve kalp üzerindeki yükün azaltılması yoluyla KY semptomlarının kontrolünde etkili bir yöntemdir. Ayrıca kognitif davranışçı yaklaşımlarda kullanılan dikkati başka yöne çekme tekniği, kaygının azaltılmasında önemli bir rol oynamaktadır. Son yıllarda sağlık alanında yaygınlaşan sanal gerçeklik (SG) uygulamaları, bireyin görsel ve işitsel uyaranlar aracılığıyla farklı bir ortama odaklanmasını sağlayarak kaygı, stres ve ağrının azaltılmasında etkili bir araç olarak kullanılmaktadır. SG uygulamalarının noninvaziv, maliyet etkin, tekrarlanabilir ve hasta motivasyonunu artırıcı özelliklere sahip olması, klinik uygulamalarda kullanımını cazip hâle getirmektedir. Bu çalışmanın yenilikçi yönü, geleneksel solunum egzersizlerini sanal gerçeklik gözlüğü eşliğinde uygulayarak egzersizlerin monoton yapısını ortadan kaldırması, hasta uyumunu ve motivasyonunu artırması ve bu yaklaşımın KY hastalarında kaygı düzeyi, uyku kalitesi ve solunum parametreleri üzerindeki etkilerini bütüncül olarak değerlendirmesidir. Literatür incelendiğinde, KY hastalarında sanal gerçeklik gözlüğü eşliğinde yaptırılan solunum egzersizlerinin bu değişkenler üzerindeki etkisini inceleyen sınırlı sayıda çalışma bulunmakta olup, bu kapsamda yapılan araştırmaların yetersiz olduğu görülmektedir. Bu proje, kalp yetersizliği hastalarında sanal gerçeklik gözlüğü eşliğinde yaptırılan solunum egzersizlerinin kaygı düzeyi, uyku kalitesi ve solunum parametreleri üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü olarak yürütülecektir. Çalışma, sanal gerçeklik destekli solunum egzersizi grubu, yalnız solunum egzersizi grubu ve kontrol grubu olmak üzere üç grupta gerçekleştirilecektir. Müdahale süresince ve sonrasında hastaların kaygı düzeyi, uyku kalitesi, vital bulguları ve kan gazı değerleri değerlendirilecektir. Bu çalışma ile sanal gerçeklik destekli solunum egzersizlerinin KY hastalarında semptom kontrolünü ve rehabilitasyonu destekleyen, hemşirelik bakımına entegre edilebilecek yenilikçi ve maliyet etkin bir nonfarmakolojik girişim olarak klinik uygulamalara katkı sağlaması hedeflenmektedir.