Dış Kaynaklı Proje Süreçleri Yönetim Sistemi
Tan Ç. (Danışman (Yürütücü Gerçek Kişi Olan Projede)), Toy M.
Proje çalışmasının yenilikçi yönü, indüklenmiş pluripotent kök hücre (iPSC) tabanlı üç boyutlu beyin organoidlerinin derin öğrenme algoritmaları ile analiz edilmesidir. Bu insan kaynaklı yenilikçi model, amiyotrofik lateral skleroz (ALS) hastalığının mekanizmalarını incelemek amacıyla geliştirilmiştir. ALS’nin patofizyolojisinin tam olarak aydınlatılamamış olması, daha gerçekçi ve güvenilir model sistemlere olan gereksinimi artırmaktadır. Bu kapsamda, ALS hastaları ve sağlıklı bireylerden elde edilen hücrelerden organoidler oluşturulacak ve bu yapılar yapay zekâ destekli görüntü analizi ile değerlendirilecektir. Böylece, hastalığın anlaşılmasında yeni yaklaşımlar geliştirmek ve tedavi stratejileri için somut bilimsel temel sağlamak mümkün olacaktır. Projenin özgün yönü, indüklenmiş pluripotent kök hücre tabanlı organoidlerin derin öğrenme algoritmaları ile nicel ve nesnel olarak analiz edilmesidir. Bu yaklaşım, geleneksel gözleme dayalı değerlendirmelerin ötesine geçerek daha standart ve tekrarlanabilir sonuçlar sunmayı hedeflemektedir. Böylece, modelin güvenilirliği ve bilimsel geçerliliği artacak ve bu gelişme, ALS'nin erken teşhisi, tedavi hedeflerinin belirlenmesi ve yeni tedavi yöntemlerinin geliştirilmesinde araştırmacılar için önemli bir ilerleme sağlayacaktır. Yöntem kapsamında, periferik kan hücreleri iPSC’lere dönüştürülecek ve ardından üç boyutlu beyin organoidi üretilecektir. Organoidler belirli zaman noktalarında izlenecek ve konfokal mikroskopi ile görüntülenecektir. Elde edilen veriler, yapay zekâ tabanlı analiz yöntemleri ile işlenerek morfolojik özellikler sayısal olarak değerlendirilecektir. Proje, hücre üretimi, görüntüleme, veri analizi ve biyolojik doğrulama aşamalarından oluşan iş paketleri ile yürütülecektir. Elde edilecek sonuçlar sayesinde, ALS araştırmalarında daha hızlı, doğru ve standardize elde edilen veriler ile yeni araştırma ve tedavi yaklaşımlarının geliştirilmesine katkı sağlanacak, ayrıca organoid çalışmalarında yapay zekâ kullanımının yaygınlaşmasına olanak tanınacaktır. Bu projenin çıktılarına dayalı olarak, hastalık modellemelerinde standartları yükseltecek ve translasyonel araştırmaların kapsamını genişletecek yeni teknolojik yaklaşımların geliştirilmesi mümkün hale gelecektir.